Οστεοαρθρίτιδα

Τύποι οστεοαρθρίτιδας

Η οστεοαρθρίτιδα είναι η συχνότερη αιτία αρθρίτιδας και έχει δύο τύπους:

• την πρωτοπαθή (ιδιοπαθή, εκφυλιστική)

• την δευτεροπαθή 

Οι δύο αυτοί τύποι διαφοροποιούνται κυρίως ως προς τα αίτια της νόσου και την ηλικία στην οποία εκδηλώνονται τα συμπτώματα. Η σωστή κατανόηση της αιτίας είναι σημαντική για την επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής προσέγγισης.

Πρωτοπαθής Οστεοαρθρίτιδα Γόνατος

Η πρωτοπαθής οστεοαρθρίτιδα του γόνατος ξεκινάει με πόνο και δυσκαμψία και τις περισσότερες φορές ο ασθενής παρουσιάζει μείωση της κινητικότητας, χρόνιο πόνο ακόμα και παραμόρφωση. Είναι αγνώστου αιτιολογίας (ιδιοπαθής) και αποτελεί μια εκφυλιστική νόσο των αρθρώσεων.

Η εκφυλιστική οστεοαρθρίτιδα είναι πιο συχνή:

• σε άτομα άνω των 65 ετών
• σε άτομα με οικογενειακό ιστορικό αρθρίτιδας
• σε άτομα που με τον τρόπο ζωής τους ταλαιπωρούν τις αρθρώσεις (όπως οι αθλητές και οι εργάτες)

Φαίνεται πως η φθορά του χόνδρου εμφανίζεται σταδιακά χωρίς να υπάρχει κάποια συγκεκριμένη αιτία που να την προκαλεί. Η ηλικία παραμένει σημαντικός παράγοντας καθώς με την πάροδο των χρόνων η αντοχή και η ελαστικότητα των ιστών μειώνεται.

Δευτεροπαθής Οστεοαρθρίτιδα

Η δευτεροπαθής οστεοαρθρίτιδα είναι γνωστής αιτιολογίας και εμφανίζεται πιο συχνά σε άτομα μικρότερης ηλικίας.

Παράγοντες όπως:

• οι αναπτυξιακές ανωμαλίες
• οι επαναλαμβανόμενες κακώσεις
• η παχυσαρκία
• η κληρονομικότητα

συμβάλουν στην πρόωρη ανάπτυξη της οστεοαρθρίτιδας του γόνατος.

Συχνότερα Αίτια

Η οστεοαρθρίτιδα του γόνατος μπορεί να εμφανιστεί ως αποτέλεσμα διαφόρων παθολογικών καταστάσεων ή τραυματισμών. Οι παράγοντες αυτοί επηρεάζουν την άρθρωση και οδηγούν σταδιακά σε φθορά του αρθρικού χόνδρου.

Τα πιο συχνά αίτια είναι:

1. Σχαλιδωτική οστεοχονδρίτιδα

Εκφύλιση του γόνατος μπορεί να προκληθεί από μια κατάσταση που αναφέρεται ως οστεοχονδρίτιδα. Αυτή κυρίως προσβάλλει νέους ενήλικες και εφήβους. Σε αυτή το υποχόνδριο οστό σε ορισμένα σημεία (κυρίως στους έσω μηριαίους κονδύλους) γίνεται μαλακό και χάνει την συνοχή του με το υπόλοιπο οστό. Σε προχωρημένα στάδια αυτό το τμήμα του οστού μπορεί να αποκολληθεί και να λειτούργει σαν ελεύθερο σώμα εντός της άρθρωσης. Αυτά τα ελευθέρα σώματα ποικίλουν σε μέγεθος και μπορούν να προκαλέσουν αστάθεια, πόνο ή μηχανικό block.

     2. Οστεονέκρωση

Για λόγους που δεν είναι απόλυτα τεκμηριωμένοι (π.χ. λήψη κορτιζόνης σε μεγάλες δόσεις, δρεπανοκυτταρική αναιμία κλπ) ένα τμήμα του μηριαίου η του κνημιαίου κονδύλου μπορεί να υποστεί έμφραγμα που οδηγεί σε ισχαιμική νέκρωση. Το αποτέλεσμα είναι το νεκρωμένο υποχόνδριο οστό να μην μπορεί να υποστηρίξει τον υπερκείμενο αρθρικό χόνδρο, να υποχωρεί και ο κόνδυλος να χάνει το σχήμα του.

Η οστεονέκρωση αποτελεί μια σοβαρή κατάσταση που μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική καταστροφή της άρθρωσης, εφόσον δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα.

       3. Μετατραυματική  αρθρίτιδα

Τραυματική αρθρίτιδα προκύπτει από ένα σοβαρό τραυματισμό στο γόνατο, όπως ένα κάταγμα, μια συνδεσμική βλάβη ή μια ρήξη μηνίσκου. Η επίδραση του ατυχήματος προκαλεί επίσης μίνι τραύμα στο αρθρικό χόνδρο που την πάροδο του χρόνου, εξελίσσεται σε οστεοαρθρίτιδα, προκαλώντας πόνο στο γόνατο και ακαμψία.

Ακόμη και χρόνια μετά από έναν τραυματισμό, η άρθρωση μπορεί να εμφανίσει σταδιακή φθορά, η οποία οδηγεί σε προοδευτική επιδείνωση των συμπτωμάτων.

       4. Λοιμώδης αρθρίτιδα

Τα μικρόβια και οι τοξίνες που εκκρίνουν αυτά προκαλούν, αν δεν αντιμετωπιστούν εγκαίρως, άμεση καταστροφή του χόνδρου. Αν αυτό συμβεί στην παιδική ηλικία η αρχιτεκτονική δομή του ισχίου καταστρέφεται. Ο λόγος είναι ότι  το ισχίο σε αυτή την ηλικία αποτελείται κυρίως από χόνδρο με αποτέλεσμα την ανάπτυξη πρόωρης οστεοαρθρίτιδας. Οι λοιμώξεις της άρθρωσης αποτελούν επείγουσες καταστάσεις και απαιτούν άμεση ιατρική αντιμετώπιση, καθώς μπορούν να προκαλέσουν ταχεία καταστροφή των αρθρικών δομών.

Συμπτώματα και εξέλιξη της νόσου

Η οστεοαρθρίτιδα εξελίσσεται σταδιακά και τα συμπτώματα συνήθως εμφανίζονται με αργό ρυθμό. Ο πόνος αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα και συχνά επιδεινώνεται κατά τη βάδιση, το ανέβασμα σκάλας ή τη μακροχρόνια ορθοστασία.

Εκτός από τον πόνο, οι ασθενείς μπορεί να εμφανίσουν δυσκαμψία μετά από περίοδο ακινησίας, πρήξιμο στην άρθρωση και περιορισμό της κινητικότητας. Επίσης, σε προχωρημένα στάδια μπορεί να παρατηρηθεί παραμόρφωση του γόνατος και σημαντική δυσκολία στις καθημερινές δραστηριότητες. Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή αντιμετώπιση της πάθησης είναι σημαντικές για τη διατήρηση της λειτουργικότητας της άρθρωσης και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών.

Διάγνωση

Η διάγνωση της οστεοαρθρίτιδας βασίζεται αρχικά στη λήψη λεπτομερούς ιατρικού ιστορικού και στην κλινική εξέταση από τον ορθοπαιδικό χειρουργό. Ο ιατρός αξιολογεί τα συμπτώματα του ασθενή, όπως τον πόνο, τη δυσκαμψία και τον περιορισμό της κινητικότητας της άρθρωσης. Στη συνέχεια,  κατά την κλινική εξέταση ελέγχεται επίσης η σταθερότητα του γόνατος, η ύπαρξη οιδήματος και το εύρος κίνησης της άρθρωσης. Για την επιβεβαίωση της διάγνωσης χρησιμοποιούνται συνδυαστικά και οι απεικονιστικές εξετάσεις, με συνηθέστερη την ακτινογραφία. Τέλος, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί μαγνητική τομογραφία, ιδιαίτερα όταν υπάρχει υποψία βλάβης σε άλλες δομές της άρθρωσης, όπως ο μηνίσκος ή οι σύνδεσμοι.

Αντιμετώπιση

Η αντιμετώπιση της οστεοαρθρίτιδας του γόνατος εξαρτάται από το στάδιο της νόσου, την ηλικία του ασθενή, το επίπεδο δραστηριότητας και τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων.

Στα αρχικά στάδια εφαρμόζεται συντηρητική θεραπεία, με στόχο την ανακούφιση από τον πόνο, τη βελτίωση της κινητικότητας της άρθρωσης και την επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου. Η συντηρητική αντιμετώπιση μπορεί να περιλαμβάνει φαρμακευτική αγωγή, φυσικοθεραπεία για την ενδυνάμωση των μυών, καθώς και τροποποίηση των καθημερινών δραστηριοτήτων ώστε να μειωθεί η καταπόνηση της άρθρωσης.

Παράλληλα, η απώλεια σωματικού βάρους σε υπέρβαρους ασθενείς και η τακτική άσκηση χαμηλής έντασης, όπως το περπάτημα ή η κολύμβηση, μπορούν να συμβάλλουν στη μείωση των συμπτωμάτων και στη διατήρηση της λειτουργικότητας του γόνατος.

Σε ορισμένες περιπτώσεις εφαρμόζονται επίσης σύγχρονες συντηρητικές θεραπείες, όπως ενδαρθρικές εγχύσεις κορτικοστεροειδών (κορτιζόνης) ή βιολογικών παραγόντων (υαλουρονικoύ οξέος, αυτόλογων αυξητικών παραγόντων – PRPs, βλαστοκυττάρων). Οι βιολογικές θεραπείες πολλές φορές μπορούν να προσφέρουν σημαντική ανακούφιση σε επιλεγμένους ασθενείς και να καθυστερήσουν την ανάγκη χειρουργικής παρέμβασης.

Όταν η νόσος βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο και τα συντηρητικά μέτρα δεν επαρκούν, εξετάζεται η χειρουργική αντιμετώπιση. Η επιλογή της κατάλληλης χειρουργικής τεχνικής εξαρτάται από την έκταση της φθοράς της άρθρωσης και τις ανάγκες του ασθενή. Σε πιο προχωρημένες μορφές της νόσου, η ολική αρθροπλαστική γόνατος αποτελεί την πιο αποτελεσματική χειρουργική λύση. Η επέμβαση αυτή πραγματοποιείται με σύγχρονες χειρουργικές τεχνικές, μπορεί να προσφέρει εξαιρετικά λειτουργικά αποτελέσματα και σημαντική βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών.

Ο Κώστας Ζάχος MD είναι Ορθοπαιδικός Χειρουργός με εξαιρετικά μεγάλη εμπειρία στην αντιμετώπιση οστεοαρθρίτιδας γόνατος. Ο ιατρός εφαρμόζει σύγχρονες θεραπευτικές προσεγγίσεις, όπως η αρθροπλαστική γόνατος, με στόχο την ανακούφιση από τον πόνο και την αποκατάσταση της λειτουργικότητας της άρθρωσης.

Επικοινωνήστε μαζί μας και προγραμματίστε το ραντεβού σας, εάν εμφανίζετε πόνο, δυσκαμψία ή περιορισμό της κίνησης στο γόνατο, ώστε να λάβετε την κατάλληλη και εξατομικευμένη θεραπεία.